De acht dimensies
Acht perspectieven, één samenhangend beeld.
De dimensies overlappen bewust. Een vraag over initiatief kan tegelijk gaan over leiderschap, veiligheid en besluitbevoegdheid. Daarom lezen we ze altijd in samenhang. Elke dimensie bouwt op een onderzochte vragenlijst of een erkend organisatiemodel.
01Cultuur
Welke gewoonten helpen of hinderen?
FPS kijkt of de cultuur past bij wat de organisatie te doen heeft. Wordt samenwerking belangrijk gevonden, terwijl vooral individuele resultaten worden beloond? Vraagt de opgave om experimenteren, terwijl de praktijk vooral beheersing beloont?
Wat u terugziet: het verschil tussen de huidige en de gewenste cultuur, en welk gedrag nodig is om die afstand te overbruggen.
Basis: OCAI van Cameron & Quinn (Competing Values Framework)
02Collectief leiderschap
Wat kan het team als collectief?
FPS onderzoekt het gezamenlijke repertoire: ideeën ontwikkelen, kritisch afwegen, verbinden, besluiten, uitvoeren en afronden. Rolbalans vraagt niet om een apart teamlid voor iedere rol. Waar beschikbaar verrijkt Insights Discovery het gesprek over werk- en communicatievoorkeuren.
Wat u terugziet: welke teamrollen het leiderschap sterk vertegenwoordigt, welke ontbreken of onderbenut blijven, en wat dat betekent voor besluitvorming en vernieuwing.
Basis: Belbin-teamrollen
03Veranderstrategie
Past de manier van veranderen bij de opgave?
Vijf kleuren staan voor verschillende opvattingen over veranderen: geel voor belangen en coalities, blauw voor ontwerpen en plannen, rood voor motivatie, groen voor leren en wit voor zelforganisatie. Een technisch implementatievraagstuk vraagt andere accenten dan het herstel van vertrouwen.
Wat u terugziet: welke veranderaanpak de organisatie van nature kiest, welke de opgave vraagt, en waar die twee uit elkaar lopen.
Basis: kleurendenken van De Caluwé & Vermaak
04Afstemming
Ondersteunen de organisatieonderdelen elkaar?
FPS zoekt de plekken waar bedoeling en praktijk uit elkaar lopen. Denk aan een strategie die samenwerking vraagt, terwijl processen, rapportages en verantwoordelijkheden per afdeling blijven lopen. Zit de wrijving in besluitvorming, overdracht, vaardigheden, systemen of voorbeeldgedrag?
Wat u terugziet: op welke van de zeven elementen de samenhang hapert, en hoe de harde en zachte kant van de organisatie zich tot elkaar verhouden.
Basis: McKinsey 7-S
05Veerkracht
Hoe gaat het team om met verstoring?
Drie fasen: vooraf risico’s beperken, tijdens druk goed handelen en daarna herstellen en leren. FPS kijkt naar wat het team samen organiseert, naast de belastbaarheid van individuen. Hoe merkt het team signalen op, hoe verdeelt het de lasten, en wat gebeurt er na een drukke periode?
Wat u terugziet: in welke fase het team sterk is en waar het kwetsbaar wordt: vóór, tijdens of na een verstoring.
Basis: teamveerkrachtmodel van Alliger e.a. (2015)
06Veranderbereidheid
Willen, moeten en kunnen mensen veranderen?
Dit onderscheid vervangt het algemene label ‘weerstand’ door gerichtere vragen. Zien mensen de zin van de verandering? Welke noodzaak ervaren zij? Hebben zij genoeg tijd, informatie, vaardigheden en ruimte? Daarom meten we altijd aan de hand van een concrete verandering.
Wat u terugziet: of het vooral schort aan willen, moeten of kunnen, en dus of u begint bij betekenis, bij noodzaak of bij uitvoerbaarheid.
Basis: DINAMO van Metselaar
07Bevlogenheid
Welke energie is voor het werk beschikbaar?
Vitaliteit, toewijding en absorptie: energie, betrokkenheid en opgaan in het werk. Beperkte energie is een aanleiding om de omstandigheden te onderzoeken, vóór u een motivatieprogramma start. Ook een gunstig profiel vraagt context: veel betrokkenheid zegt nog niet of werkdruk en herstel in balans zijn.
Wat u terugziet: hoeveel energie, toewijding en betrokkenheid mensen ervaren, en hoe dat samenhangt met afstemming en veerkracht.
Basis: Utrechtse Bevlogenheidsschaal (UBES-17)
08Psychologische veiligheid
Kan het noodzakelijke gesprek worden gevoerd?
Kunnen mensen hulp vragen, afwijkende ideeën inbrengen en problemen benoemen? Wat gebeurt er als iemand een fout zichtbaar maakt? Psychologische veiligheid betekent ook ruimte om elkaar aan te spreken; openheid levert het meest op in combinatie met heldere afspraken en gedeelde verantwoordelijkheid.
Wat u terugziet: hoe vrij mensen zich voelen om vragen, twijfels, fouten en ideeën te delen, en waar die ruimte kleiner wordt.
Basis: zevenitemsschaal van Amy Edmondson